استاد دانشگاه:
بنیان کار جمعی در خانواده ها شکل می گیرد
تهران -توکا نیوز وبه نقل از ایرنا - عضو هیات علمی دانشکده علوم انسانی دانشگاه تربیت مدرس، با بیان اینکه بنیان کار جمعی در خانواده ها شکل می گیرد، افزود: بطور قطع اگر در خانواده همکاری و سازگاری وجود داشته باشد، ارتباط اجتماعی توسعه می یابد.
کد مطلب: 3995
يکشنبه ۲۰ بهمن ۱۳۹۲ ساعت ۱۴:۴۲
بنیان کار جمعی در خانواده ها شکل می گیرد
 
«محسن ایمانی» در تببین بحث «جایگاه کار جمعی در فرهنگ ایرانی» تصریح می کند، فعالیت های اجتماعی از شکلی به شکل دیگر تغییر یافته است.



به باور وی، اگر در بعضی زمینه ها فعالیت اجتماعی کاهش یافته است، اما زمینه های دیگری برای فعالیت های اجتماعی باز شده است که می توان از گسترش اجتماعات مجازی نام برد.



او می گوید البته بین وضع موجود و وضع مطلوب و ایده آل فاصله وجود دارد، یعنی ما باید در واقعیت کاری کنیم که در زمینه فعالیت های جمعی به وضع ایده آل برسیم.



ایمانی که آثار متعددی در زمینه روانشناسی به نگارش در آورده، در گفت وگو با خبرنگار ایرنا، ضمن تحلیل موضوع «جایگاه کار جمعی در فرهنگ ایرانی»، به آسیب های ناشی از خلاء این مقوله در جامعه پرداخته است، که مشروح آن در پی می آید:







سووال - آیا کار جمعی در فرهنگ ایرانی ضعیف شده است؟



جواب - در فرهنگ ما هم کار فردی و هم کار جمعی وجود دارد و نمی توان گفت کار جمعی ضعیف شده است، چنانکه در بازی های کودکانه یا در مسابقاتی که در مدارس برگزار می شود و وجود شوراها مثل شورای دبیران و شورای عالی آموزش و پرورش، انجمن های علمی دانشجویی و بسیاری از فعالیت ها در کشور ما به صورت جمعی انجام می شود.



فعالیت های جمعی چه به صورت تشکیلاتی و چه به صورت خودجوش مثل تشکل های غیردولتی (ان جی او) همه حکایت از ضعیف نشدن کار جمعی در فرهنگ ایرانی دارد.



یک متفکر فرانسوی می گوید: به کودکان تکالیف فردی می دهیم، بعد انتظار رشد اجتماعی از آنها داریم، ما باید به تکالیف جمعی شکل جمعی دهیم مثل تهیه روزنامه دیواری یا تئاتر آموزشگاهی و اینها شروع فعالیت های جمعی است.







سووال - گسستگی بین سنت و مدرنیته در فعالیت های اجتماعی تاثیرگذار است؟



جواب - جامعه ما در حال گذار از سنت به سمت مدرنیته است؛ در پی دگرگونی های اجتماعی، خانواده ها از حالت گسترده به حالت هسته ای حرکت کرده و ساختار خانواده تغییر شکل یافته است.



این تحولات و توسعه شهر و شهرنشینی حاصل تحولات دوران مدرن است. گرچه هنوز در درون ساختارهای شهری نشانه هایی از وجود خانواده های گسترده داریم.



مثلا در یک مجتمع آپارتمانی سه نسل یعنی پدر، مادر، فرزندان و نوه ها زیر یک سقف زندگی می کنند اما اگر دقیق نگاه کنیم، می بینیم هر کدام به یک خانواده هسته ای تعلق دارند، در واقع شبحی از خانواده گسترده همچنان در بعضی خانواده ها دیده می شود.



با تغییر ساختارهای اجتماعی، فرد عضو یک گروه یا اجتماع مجازی شده اما اجتماعات مجازی بیانگر آن نیست که فعالیت اجتماعی کم شده، بلکه شکل های جایگزین پدید آمده است.







سووال ـ چه نوع ساختارهای اجتماعی و فرهنگی برای تقویت کار جمعی موثر است؟



جواب - بنیان کار جمعی در خانواده گذاشته می شود، آیا خانواده ایزوله است و از دیگران کمک نمی خواهد و ارتباطی با دیگران ندارد؟ چه میزان خانواده ها جلسات جمعی می گذارند؟



رفت وآمدهای فامیلی زمینه ساز فعالیت اجتماعی است. رابطه مادر و کودک است که ارتباط جمعی و مناسبات خوب اجتماعی را به او می آموزد.



«آلفرد آدلر» بینانگذار مکتب روانشناسی فردی معتقد است برای بررسی رابطه خوب یک فرد با دیگران باید از رابطه وی با مادرش آغاز کنیم. اگر مادر با کودک خود ارتباط اجتماعی خوبی برقرار کند این امر زمینه ساز ارتباط جمعی برای کودک خواهد بود.



مرحله بعد خانواده است اگر در خانواده ارتباط، همکاری و سازگاری باشد، می تواند ارتباط اجتماعی را توسعه دهد.



گام بعدی مدرسه است، اینکه چه میزان مدرسه فعالیت های جمعی را به دانش آموزان واگذار می کند. یا در مدرسه فضایی ایجاد شود که تیمی تابلویی را نقاشی کند یعنی مدرسه بعد از خانواده، ارتباط اجتماعی را توسعه می دهد.



آشنا کردن کودکان، نوجوانان و جوانان با مراکز خیریه و تشویق به همکاری با این مراکز و فعالیت های هلال احمر به تدریج آنان را با کار جمعی خدمت رسانی آشنا می کند.



روش های تدریس می تواند به صورت اجتماعی اجرا شود، مثل بحث گروهی یعنی به جای آنکه معلم تنها تدریس کند، گفت وگو میان معلم و شاگرد که در واقع یک گروه دو نفره هستند صورت گیرد در واقع معلم با استفاده از روش های فعال، دانش آموزان را به سمت فضای جمعی سوق می دهد.







سووال ـ مولفه های حقوقی که کار گروهی را تضمین می کند چیست؟



جواب - در بعد حقوقی به سازمان های رسمی ورود می کنیم؛ به عنوان مثال هنگامی که در دانشگاه یک شورای پژوهشی است همه معاونان دانشکده های باید در آن حضور یابند.



در ابعاد حقوقی باید سراغ نظام های قانونی برویم مثلا شورای آموزشی یا شوراهای دانشگاه افراد را مکلف می کند که بنا به مسوولیت آنان در جلسه ها شرکت کنند.



حمایت از اعضای گروه در فعالیت های جمعی باید تقویت شود، یعنی به عبارتی اعضا یکدیگر را در جمع حمایت کنند؛ گاهی گروه ممکن است فرد را از گردونه جمع خارج کند یا فرد را در حاشیه نگهدارند.



رعایت آداب اجتماعی، رعایت احترام به دیگران و طرز لباس پوشیدن از عوامل مهم است که در مقبولیت فرد در جمع کمک می کند.







سووال - تاثیر رسانه در فرهنگ سازی فعالیت های اجتماعی چگونه است؟



جواب - رسانه در آموزش آداب اجتماعی موثر است. اگر در یک برنامه تلویزیونی به جای یک سخنران یا کارشناس از چند کارشناس استفاده شود، بحث مشارکت به افراد آموخته می شود.



از طریق چنین برنامه هایی با ارتباط تلفنی می توان افراد دیگری را وارد جمع کرد و مردم این احساس را می کنند که باید در فعالیت جمعی شرکت یافته یا برنامه هایی با موضوعیت تربیت اجتماعی تولید شود، و فیلم هایی نشان داده شود که فعالیت های اجتماعی ثمر بخش تصویر شوند.







سووال ـ کار جمعی می تواند مشکل بیکاری را رفع کند؟



جواب - اگر مردم در فعالیت های اقتصادی به صورت جمعی کار کنند، افکار و سرمایه های خود را روی هم می گذارند و به این ترتیب سرمایه آنان زیاد می شود و افکار آنان با هم حالت سینرژی ایجاد می کند و نیروی کار آنان انباشته می شود و حالت تراکمی می یابد.



فعالیت های جمعی بازدهی اقتصادی بیشتری از فعالیت های فردی دارد و با فعالیت های اقتصادی جمعی می توان کارهای بزرگتری انجام داد.







سووال ـ دولتی شدن بسیاری از فعالیت ها می تواند در ضعف کار جمعی موثر تلقی شود؟



جواب - دولتی شدن باعث تضعیف کار جمعی نمی شود. وجود شوراها در سازمان های دولتی افراد را ملزم می کند که کنار یکدیگر جمع شوند.



البته برخی اعتقاد دارند که هر چه دولت گستره بیشتری پیدا کند حرکت آن سنگین تر می شود، اما این باور نیز به قابلیت افراد و مدیران بستگی دارد.



با خصوصی سازی برخی بخش ها، می توان میزان بهره وری و سوددهی را افزایش داد که با این تدابیر کار دولت سبک تر می شود و حرکت دولت سرعت بیشتری پیدا می کند.







سووال ـ چه نوع مدیریتی در توسعه ارتباطات جمعی کار آمد است؟



جواب - مدیریت مشارکتی می تواند به تقویت کار جمعی کمک کند.



وقتی مدیری به تنهایی تصمیم می گیرد، به تدریج انرژی و انگیزه افرادی که در یک سازمان اداری هستند، کاهش پیدا می کند.



در مقابل اما اگر مدیری در تصمیم گیری خود کارکنان را مشارکت دهد، در هنگامی که مشکلی پیش می آید مدیر از روش «بارش مغزی» استفاده می کند و در واقع همه را فعال می کند و در پیامد تصمیمات همه شریکند چون تصمیم گیری فردی نشده است.



در مدیریت مشارکتی افراد در پیامدهای مثبت و منفی که حاصل تصمیم آنان است شرکت دارند که این خیلی مهم است؛ یعنی احساس مسوولیت و بهتر کمک می کنند، اما اگر فقط یک فرد در سازمان تصمیم بگیرد، در صورت شکست و پیامد منفی آن فرد باید پاسخگو باشد.



باید فعالیت های کلان را به جای قوم گرایی در سطح ملی تقویت کنیم. هرچه مشارکت اجتماعی افزایش یابد، میزان جرائم و بزهکاری در سطح جامعه کاهش می یابد.



با فعالیت های اقتصادی جمعی می توان کارهای بزرگتری را انجام داد.
Share/Save/Bookmark